อย. เดินหน้ายกระดับการจัดการปัญหาปากกาลดน้ำหนักเถื่อนและการลักลอบจำหน่ายยาผิดกฎหมายอย่างเข้มข้น จับมือบริษัทผู้นำเข้าผลิตภัณฑ์ยาฉีดลดน้ำหนักกำหนดมาตรการเชิงรุกในการป้องกันการใช้ยาผิดวัตถุประสงค์ การลักลอบจำหน่ายผ่านช่องทางออนไลน์ และการรั่วไหลของยาออกนอกระบบ พร้อมเตรียมนำระบบ Track & Trace มาใช้ติดตามเส้นทางยาตั้งแต่นำเข้าจนถึงผู้ป่วย เพื่อสร้างความมั่นใจว่าประชาชนจะได้รับยาที่มีคุณภาพ ปลอดภัย และอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์อย่างเหมาะสม

เภสัชกรหญิงสุภัทรา บุญเสริม เลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา เปิดเผยว่า ปัจจุบันยาฉีดลดน้ำหนัก หรือปากกาลดน้ำหนักได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้พบทั้งการลักลอบจำหน่ายผ่านช่องทางออนไลน์ การนำผลิตภัณฑ์ที่ไม่ได้มาตรฐานหรือไม่ทราบแหล่งที่มาออกมาจำหน่าย และการนำยาไปใช้ผิดวัตถุประสงค์โดยไม่ได้รับการประเมินจากแพทย์ ซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพของผู้บริโภค ปากกาลดน้ำหนักเป็นยาที่ต้องใช้ภายใต้การดูแลของแพทย์ การใช้ยาไม่ถูกต้อง การหยุดยาเอง หรือไม่ได้รับการดูแลตามหลักวิชาการ อาจทำให้น้ำหนักกลับมาเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว (Yo-Yo Effect) และยังอาจเกิดผลข้างเคียงรุนแรง เช่น ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ ไตวาย ถุงน้ำดีอักเสบ ภาวะซึมเศร้า หรือการสูญเสียมวลกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคไต โรคตับ โรคไทรอยด์ หรือโรคต่อมไร้ท่อ จึงควรได้รับการประเมินและติดตามอาการอย่างใกล้ชิดจากแพทย์ตลอดการรักษา

จากปัญหาดังกล่าว สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) จึงได้หารือร่วมกับบริษัทผู้นำเข้า เพื่อกำหนดมาตรการป้องกันและแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบ โดยร่วมกันกำหนดมาตรการสำคัญ 3 ด้าน ได้แก่

1. ส่งเสริมการใช้ยาอย่างถูกต้อง อย. และผู้นำเข้าจะร่วมกันให้ข้อมูลแก่บุคลากรทางการแพทย์และประชาชนเกี่ยวกับการใช้ยาที่ถูกต้อง พร้อมย้ำว่า “ปากกาลดน้ำหนัก” เป็นยาควบคุมพิเศษที่ต้องได้รับการประเมิน สั่งใช้ และติดตามการรักษาโดยแพทย์เท่านั้น ไม่ควรซื้อมาใช้เองโดยไม่มีคำแนะนำจากแพทย์

2. สร้างการรับรู้ที่ถูกต้อง ผลิตภัณฑ์ที่ได้รับอนุญาตจาก อย. จะต้องมีฉลากและเอกสารกำกับยาเป็นภาษาไทย มีเลขทะเบียนตำรับยา และต้องได้รับจากสถานพยาบาลหรือคลินิกเวชกรรมที่ได้รับอนุญาตเท่านั้น ไม่สามารถจำหน่ายผ่านสื่อออนไลน์หรือร้านค้าทั่วไปได้

3. ยกระดับการควบคุมและติดตาม ด้วยระบบ Track & Trace ตรวจสอบส้นทางของยาตั้งแต่การนำเข้า การจัดเก็บ การกระจายยา ไปจนถึงการจ่ายยาให้ผู้ป่วย เพื่อป้องกันการรั่วไหลออกนอกระบบ เพิ่มประสิทธิภาพในการกำกับดูแล และช่วยให้สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้อย่างรวดเร็วหากพบการลักลอบจำหน่ายหรือการกระทำผิดกฎหมาย

เลขาธิการฯ อย. กล่าวเพิ่มเติมว่า อย. ให้ความสำคัญกับการคุ้มครองผู้บริโภคควบคู่กับการพัฒนาระบบกำกับดูแลที่ทันสมัย เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงยาที่มีคุณภาพ มาตรฐาน และปลอดภัย พร้อมขอความร่วมมือประชาชนหลีกเลี่ยงการซื้อปากกาลดน้ำหนักจากสื่อออนไลน์หรือแหล่งจำหน่ายที่ไม่ได้รับอนุญาตมาใช้เอง เนื่องจากอาจได้รับยาปลอม ยาเสื่อมคุณภาพ และอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพอย่างรุนแรงได้ หากพบการลักลอบจำหน่ายผลิตภัณฑ์ดังกล่าว หรือพบผลิตภัณฑ์ที่น่าสงสัย สามารถแจ้งเบาะแสหรือสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่สายด่วน อย. 1556 หรือ Line @FDAThai ตลอด 24 ชั่วโมง

          ******************************************************

วันที่เผยแพร่ข่าว  12 มิถุนายน 2569  ข่าวแจก 182  /  ปีงบประมาณ พ.ศ. 2569